Hipoterapia Czym Jest

Hipoterapia jest wyjątkową i niepowtarzalną metodą usprawniania dzięki obecności konia, który jest współterapeutą. Metoda ta stanowi jedną z form rehabilitacji wieloprofilowej (tj. kompleksowego usprawniania-ruchowego, psychologicznego, pedagogicznego czy logopedycznego). Jej uniwersalność polega na jednoczesnym oddziaływaniu ruchowym, sensorycznym, psychicznym i społecznym.

Rehabilitacja na końskim grzbiecie cieszy się coraz większym uznaniem specjalistów i rodziców, którzy mają niepełnosprawne dzieci. Hipoterapia leczy i łagodzi ból.

ZALETY HIPOTERAPII

Koń daje wrażenie chodu ludzkiego-trójwymiarowy ruch grzbietu końskiego w stępie przekazywany miednicy jeźdźca jest identyczny z ruchami miednicy prawidłowo kroczącego człowieka. W tym samym czasie barki i luźno zwisające kończyny dolne pacjenta również zachowują się jak u idącego człowieka. Daje to możliwość nauki chodzenia bez chodzenia”. Hipoterapia może stanowić pierwszy etap tej nauki, bądź stać się jej przełomowym momentem.

Koń zmniejsza spastyczność mięśni-uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego może spowodować wzmożone napięcie mięśni (spastyczność), szczególnie kończyn górnych i dolnych. Podstawowym warunkiem usprawniania jest obniżenie tego napięcia. Podczas hipoterapii dzieje się to automatycznie i jest możliwe dzięki:rozgrzaniu mięśni (temperatura ciała konia jest wyższa od temperatury ciała człowieka),rytmicznemu kołysaniu w stępie, przeciwstawnym skrętom biodra – barki (dysocjacji) spowodowanym ruchem konia,ułożeniu kończyn dolnych w trójzgięciu podczas dosiadania konia.Koń hamuje przetrwałe odruchy postawy-nieprawidłowe, mimowolne odruchy towarzyszące niektórym postaciom porażenia dziecięcego utrudniają usprawnianie. Hipoterapia stwarza możliwość4. stopniowego eliminowania tych automatyzmów dzięki:łagodnym, kołyszącym ruchom w stepie,dysocjacji
biodra-barki oraz trójzgięciu kończyn dolnych, unikaniu drażnienia pewnych okolic ciała (np. podeszwy stóp-jazda bez strzemion),unikaniu pewnych ruchów i ułożeń dzięki przestrzeganiu zasady symetrycznego dosiadu,spokojnemu i wyciszającemu prowadzeniu terapii.

Koń przywraca zaburzoną symetrię mięsni tułowia-łagodne, rytmiczne, równomierne kołysanie w stępie, na przemian napina i rozluźnia mięsnie posturalne prawej i lewej strony ciała. Mięsnie napięte i przykurczone ulegają stopniowemu rozluźnieniu i rozciągnięciu. Mięsnie słabszej, wiotkiej strony ulegają wzmocnieniu. Dzięki temu po pewnym czasie jazdy stępem w prawidłowym dosiadzie dochodzi
do symetrycznej równowagi mięśniowej.

Koń koryguje postawę ciała-konieczność

utrzymania prawidłowego dosiadu zmusza do aktywnego prostowania się. Wzmocnieniu ulegają mięsnie
grzbietu, brzucha i obręczy biodrowej. Prowadzi to do zmniejszenie przodopochylenia miednicy. Dzięki wzmocnieniu mięsni kształtuje się nowa, prawidłowa postawa ciała.

Koń zapobiega przykurczom i ograniczeniom ruchomości w stawach-wspomniany łańcuch ruchów grzbiet konia-miednica-kręgosłup-barki, kończyny jeźdźca uruchamia rytmicznie i łagodnie kolejno wszystkie mięsnie i stawy. Hipoterapia i jazda konna zmniejszają przede wszystkim przykurcze przywodzicieli ud i ograniczenia ruchomości obręczy biodrowej.

Koń zwiększa możliwości lokomocyjne-osoby niepełnosprawne cierpią zwykle z powodu ograniczonych możliwości ruchowych. Siedząc na koniu, popędzając go ruchem bioder, kręgosłupa odbierają wrażenie prawidłowego chodu i mogą go ćwiczyć.

Koń oddaje do dyspozycji osoby niepełnosprawnej swoje cztery, zdrowe nogi stwarzając tym samym nieograniczone możliwości lokomocyjne. Takie przeszkody jak odległość nierówność terenu, piasek czy woda przestają istnieć.

Jest to przeżycie piękne i niezapomniane.14. Koń może usprawnia bardzo łagodnie-jest to możliwe dzięki jego specyficznej budowie i łagodnemu oddziaływaniu ruchu konia w stępie. W hipoterapii istnieje cały szereg odpowiednich ułożeń, podporów i technik asekuracji, regulujących stopień uruchamiania, wysiłku i bodźcowania organizmu. Dzięki temu hipoterapię można zaoferowa nawet pacjentom ze znacznymi deficytami fizycznymi i psychicznymi.

Koń pobudza zmysły-dotyk końskiej sierści, łaskotanie grzywy, rozmaitość kształtów, odgłos kroków, przyjazne parskanie i mile kojarzony zapach stymulują zmysły dotyku, słuchu, węchu i wzroku. Towarzyszy temu ciągłe wytrącanie z równowagi i konieczność

jej natychmiastowego odnajdywania. Czucie głębokie (proprioceptywne) jest stymulowane przez nieustające przeciwstawne bodźce dopływające z mięsni, ścięgien, i stawów całego ciała. Wszystko to niezwykle rozwija zaburzoną zdolność20. równoczesnego odbierania bodźców i ich kojarzenia. Dzięki temu kształtuje się poczucie własnego ciała i orientacji przestrzennej.

Koń stanowi źródło bodźców równoważnych-hipoterapia daje nieograniczone możliwości stopniowania i różnicowania bodźców równoważnych. Dzięki przyspieszeniom poziomym i pionowym: kołysaniu, zmianom kierunku jazdy, zatrzymywaniu się, ruszaniu, przyspieszaniu i zwalnianiu tempa jazdy, zastosowaniu specjalnych ułożeń, odpowiednich ćwiczeń i zabaw-ruch konia staje się potężnym generatorem bodźców równoważnych.

Koń uaktywnia-rytmicznie pobudzające ruchy towarzyszące jeździe konnej wzmagają wydzielanie hormonów-szczególnie adrenaliny-stymulujących układ wegetatywny. Następuje wyraźny wzrost aktywności ruchowej, koncentracji uwagi i dobrego samopoczucia. Ma to szczególne znaczenie w terapii osób niepełnosprawnych.

Koń usprawnia pracę organów

wewnętrznych-dzięki stymulacji układu hormonalnego i wegetatywnego, jazda konna poprawia krążenie, oddychanie pracę jelit a nawet pracę układu odpornościowego.

Koń mobilizuje i nie nudzi-koń żywy

i reagujący na otoczenie wymaga do osoby niepełnosprawnej aktywności, nie pozwala jej na pozostanie biernym, jak to bywa w niektórych innych formach terapii. Osoby niepełnosprawne, szczególnie dzieci poddawane żmudnemu i systematycznemu usprawnianiu często ulegają zniechęceniu i nie chcą współpracować z terapeutą. Problemu tego nie obserwujemy podczas zajęć z hipoterapii. Tutaj zaangażowanie pacjenta w terapię jest olbrzymie i nieprzemijające. Trud usprawniania staje się prawie niezauważalny a sama terapia poprzez swoją atrakcyjność jest jednocześnie nagrodą. Te pozytywne emocje udaje się niekiedy przenieść na zajęcia odbywające się przed lub po hipoterapii.

Koń uczy-podczas zajęć

z hipoterapii pacjent dzięki aktywizacji i pozytywnemu nastawieniu do współpracy z terapeutą może opanować

– Szereg umiejętności i pojęć. Koń jest pomocny w pracy pedagoga specjalnego,
psychologa, logopedy. Obcowanie z koniem i jego otoczeniem nie tylko wzbogaca wiedzę pacjenta o świecie, ale uczy go również samodzielności, odpowiedzialności i współpracy z innymi.

– Koń relaksuje-kontakt z koniem, poddanie się jego łagodnym, kołyszącym ruchom sprzyja relaksowi i odprężeniu. Świat widziany z końskiego grzbietu jest większy i piękniejszy. Obcowanie z tym dużym, imponującym, przyjacielskim zwierzęciem ma wpływ na równowagę emocjonalną i osłabienie reakcji nerwicowych.

– Koń jest uniwersalnym stanowiskiem terapeutycznym-koń może zastępować36.
materac (ma szeroki zad), terapeutyczną piłkę lub wałek (kłoda), klin (szyja), bądź drabinkę do podciągania (grzywa). Idąc stępem koń wprowadza pacjenta leżącego na nim na brzuchu w ruchy zbliżone do pełzania, pacjenta opartego na łokciach i kolanach w ruchy zbliżone do czworakowania a pacjenta siedzącego w ruchy zbliżone do chodzenia.